اعتراض از ۱۲ خرداد اوج گرفت · مطالبهای که سراسری شد
گزارشهای منتشرشده از تجمع دانشآموزان پایههای یازدهم و دوازدهم در ۱۲ تا ۱۷ خرداد ۱۴۰۵ خبر میدهند؛ محور اصلی اعتراض، تأثیر قطعی نمره پایه یازدهم در کنکور، شیوه برگزاری امتحانات و بیثباتی تصمیمها بود. ایراناینترنشنال از تجمع در دستکم ۲۰ استان، درگیری در یزد و بازداشت دستکم یک دانشآموز در قم خبر داده است؛ این جزئیات بر پایه گزارشها و ویدئوهای رسیده به آن رسانه است و همه موارد آن از مسیر مستقل تأیید نشدهاند.
چرا نام خسروپناه وسط اعتراض آمد؟
عبدالحسین خسروپناه دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی است؛ نهادی که مصوبه سهم سوابق تحصیلی را تصویب کرده است. او ۱۶ خرداد در گفتوگویی تلویزیونی از ادامه تأثیر قطعی سوابق تحصیلی پایههای یازدهم و دوازدهم دفاع کرد و از «اجماع» اعضای شورا گفت. همزمان، گزارشهای اعتراضی از مشهد و شهرهای دیگر شعارهایی علیه این سیاست و مطالبه استعفای خسروپناه را ثبت کردند. بنابراین موضوع، در اصل اعتراض به یک مصوبه است؛ نسبت دادن آن به «درگیری شخصی» میان وزیر و دبیر شورا نیازمند سند بیشتری است.
وزیر در برابر شورا؛ درخواست تغییر و یک عقبنشینی
علیرضا کاظمی، وزیر آموزشوپرورش، پس از اعتراضها اعلام کرد تصمیم درباره تأثیر معدل با همکاری وزارتخانه و مراجع ذیصلاح در حال بررسی است. شورای معین در ۱۹ خرداد با درخواست وزیر برای مثبت شدن تأثیر سوابق پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵ موافقت کرد. بعدتر، در ۸ تیر، کاظمی درباره همزمانی المپیادها و کنکور از خسروپناه خواست موضوع با فوریت در شورای معین بررسی شود. این تغییر، کاهش فشار همان سال بود؛ تأثیر سوابق پایه دوازدهم و اصل نقش نمرههای نهایی همچنان در مصوبه باقی ماند.
مجلس هم وارد دعوا شد · چهار سؤال در صحن علنی
در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵، احسان عظیمیراد، عضو کمیسیون آموزش مجلس، گفت چهار سؤالش از کاظمی به جلسه علنی ارجاع شده است. محورهای اعلامشده شامل موضع وزارتخانه درباره مثبت شدن تأثیر معدل یازدهم، برنامه تربیتی دانشآموزان، تعیین تکلیف معترضان آزمونهای استخدامی و بازگشت برخی استادان دانشگاه فرهنگیان بود. این خبر از اختلاف نظارتی مجلس با وزیر میگوید، نه از صدور حکم استیضاح یا برکناری؛ نتیجه جلسه علنی باید جداگانه پیگیری شود.
ریشه قدیمیتر: مجلس در برابر شورای عالی انقلاب فرهنگی
اختلاف بر سر اختیار تصمیمگیری درباره کنکور تازه نیست. در سال ۱۴۰۲، خسروپناه گفت مصوبه کنکور به مجلس مربوط نیست و نمایندگان فقط میتوانند نظر بدهند؛ در مقابل، شماری از نمایندگان استدلال میکردند قانونگذاری در صلاحیت مجلس است. این جدال حقوقی، همان زمینهای است که در ۱۴۰۵ باعث شد دانشآموزان برای تغییر یک سیاست آموزشی، هم وزارتخانه و هم شورای عالی انقلاب فرهنگی را مخاطب قرار دهند.
یوتیوب و ایکس چه چیزی نشان میدهند؟
در یوتیوب، خبرگزاری ایسنا ویدئویی از خسروپناه منتشر کرده که در آن از امید به حذف کنکور در آینده گفته میشود، اما اجرای فعلی تأثیر قطعی معدل را ادامهدار میداند. در ایکس نیز ویدئوهای منتشرشده از تجمع مشهد با شعار «وعده زیاد شنیدیم، نتیجهای ندیدیم» دستبهدست شده است. این ویدئوها برای شناخت فضای اعتراض و واکنشها مهماند، اما محل ضبط، تدوین و زمینه کامل هر کلیپ باید جداگانه بررسی شود.
خبر رسمی، گزارش رسانهای یا ادعای شبکه اجتماعی؟
تغییر مصوبه ۱۹ خرداد در گزارش تسنیم با نقل مستقیم از خسروپناه آمده و میتوان آن را موضع رسمی شورا دانست. تعداد استانها، درگیریها و بازداشتها در گزارشهای رسانهای و ویدئوهای ارسالی مطرح شدهاند و باید با همین قید بازنشر شوند. پستهای ایکس، تلگرام و یوتیوب بازتاب و سند تصویریاند؛ بهتنهایی ثابت نمیکنند چه کسی دستور داده، چه تعداد دقیقاً بازداشت شده یا میان دو مقام «جنگ» شخصی در گرفته است.
پرونده هنوز بسته نشده است
پرسشهای اصلی باقی ماندهاند: آیا تصمیم مثبت شدن معدل یازدهم برای سالهای بعد هم ادامه دارد؟ سهم واقعی پایه دوازدهم چه خواهد بود؟ سرنوشت چهار سؤال مجلس از وزیر به کجا میرسد؟ و آیا وزارت آموزشوپرورش برای اعتراضهای دانشآموزان پاسخگویی مشخصی منتشر میکند؟ تا وقتی پاسخ مکتوب و قابل استناد منتشر نشود، تیتر دقیقتر این است: دانشآموزان علیه سیاست کنکوری شورا و نحوه مدیریت آن اعتراض کردند؛ وزیر، مجلس و شورا هرکدام بخشی از مسئولیت را به دیگری ارجاع دادند.
جمعبندی تحریریه
حاشیه اصلی این پرونده، یک دعوای شخصی اثباتشده نیست؛ برخورد سه سطح تصمیمگیری با یک بحران واقعی است. دانشآموزان تغییر فوری میخواستند، وزیر میان اجرای قانون و فشار اجتماعی قرار گرفت و شورای عالی انقلاب فرهنگی از مصوبه خود دفاع کرد تا سرانجام برای کنکور ۱۴۰۵ بخشی از آن را تعدیل کند. هر روایت تندتر از این زنجیره باید با منبع، تاریخ و پاسخ طرف مقابل همراه باشد.
منابع این پرونده
- گزارش اعتراض دانشآموزان در دستکم ۲۰ استان و مطالبه استعفای خسروپناه
- گزارش تجمع ۱۲ خرداد مقابل آموزشوپرورش و شورای عالی انقلاب فرهنگی
- گزارش تجمع ۱۱ تیر و درخواست کاظمی برای رسیدگی فوری به مسئله المپیادیها
- تصمیم رسمی مثبت شدن تأثیر معدل یازدهم در کنکور ۱۴۰۵
- ارجاع چهار سؤال نماینده مجلس از کاظمی به جلسه علنی
- گزارش اختلاف مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی بر سر اختیار قانونگذاری
- ویدئوی ایسنا از موضع خسروپناه درباره حذف کنکور
- پست ایکس درباره تجمع دانشآموزان مشهد
- گزارش تأیید حضور معترضان مقابل شورای عالی انقلاب فرهنگی از سوی میزان
این مطلب جمعبندی و بازنویسی تحریریه از منابع بالاست و گزارش میدانی اختصاصی نیست.